Thanh toán bằng stablecoin trong khối doanh nghiệp đang tăng nhanh, nhưng rào cản lớn nhất đối với việc mở rộng quy mô không nằm ở công nghệ blockchain. Theo giới phân tích, điểm nghẽn thực sự là hạ tầng ngân hàng, mạng lưới ngoại hối và hệ thống giấy phép tại từng thị trường.

Theo Decrypt ngày 6/9 (giờ địa phương), đến cuối năm 2025, giá trị thanh toán stablecoin tính theo năm đạt khoảng 390 tỷ USD. Dù vậy, con số này chỉ tương đương khoảng 0,02% thị trường thanh toán xuyên biên giới toàn cầu trị giá 208.000 tỷ USD. Nguyên nhân là trong thanh toán doanh nghiệp, dòng tiền vẫn bắt đầu và kết thúc bằng tiền pháp định, còn stablecoin chủ yếu chỉ thay thế khâu trung gian trong quá trình chuyển giá trị qua biên giới.

Một giao dịch thanh toán xuyên biên giới của doanh nghiệp thường gồm ba bước. Chẳng hạn, nhà nhập khẩu tại Brazil thanh toán bằng đồng real qua hệ thống Pix, với dòng tiền ban đầu được xử lý trong mạng lưới thanh toán nội địa. Ở đầu nhận, nhà cung cấp vẫn nhận tiền vào tài khoản bằng USD hoặc nội tệ tại thị trường sở tại. Trước đây, phần chuyển tiền giữa hai quốc gia chủ yếu do ngân hàng trung gian và mạng lưới thanh toán liên ngân hàng quốc tế đảm nhiệm.

Stablecoin có thể xử lý khâu trung gian này on-chain chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, các bước nạp và rút tiền, tuân thủ quy định, cũng như kết nối với hệ thống thanh toán nội địa của từng quốc gia vẫn phụ thuộc vào ngân hàng. Phần lớn dòng tiền như trả lương, thanh toán cho nhà cung cấp, ghi nhận doanh thu hay phân bổ vốn hiện vẫn vận hành trên nền tảng tiền pháp định và hạ tầng tài chính được quản lý.

Quy mô thị trường thực tế cũng phản ánh rõ giới hạn này. FXC Intelligence ước tính thị trường thanh toán xuyên biên giới năm 2025 đạt 208.000 tỷ USD. Trong khi đó, McKinsey và Artemis cho biết giá trị thanh toán stablecoin tính theo năm vào cuối năm 2025 chỉ khoảng 390 tỷ USD. Con số hơn 30.000 tỷ USD mỗi năm thường được nhắc tới về “khối lượng giao dịch stablecoin” bao gồm lượng lớn giao dịch bot, luân chuyển nội bộ trong sàn và giao dịch tự động, nên không thể đánh đồng với quy mô thanh toán thực.

Theo phân tích, khi giá trị thanh toán doanh nghiệp tăng lên, yếu tố quyết định không còn là tốc độ của công nghệ mà là độ phủ của mạng lưới ngân hàng, năng lực ngoại hối và hệ thống cấp phép. Ở quy mô 50 triệu USD mỗi năm, doanh nghiệp có thể vận hành với một ngân hàng, một đơn vị phát hành stablecoin và một cơ chế tuân thủ. Nhưng khi quy mô tăng lên 500 triệu USD hay 10 tỷ USD, vấn đề cốt lõi là hệ thống ngân hàng, ngoại hối và giấy phép có thể hỗ trợ được bao nhiêu hành lang thanh toán. Nói cách khác, khối lượng giao dịch cuối cùng sẽ đi theo nơi có hạ tầng hỗ trợ đầy đủ hơn.

Trường hợp của Brazil cho thấy rõ cấu trúc này. Hệ thống thanh toán tức thời Pix đã xử lý hơn 35.000 tỷ real trong năm 2025, trong đó giao dịch giữa doanh nghiệp chiếm 47%. Điều đó cho thấy để xử lý thanh toán ở quy mô tổ chức, doanh nghiệp phải có đủ năng lực quyết toán bằng đồng real, tiếp cận mạng thanh toán trong nước và vận hành được hạ tầng ngoại hối đi kèm.

Một rủi ro khác được chỉ ra là sự phụ thuộc vào duy nhất một ngân hàng đối tác. Nhiều công ty thanh toán stablecoin hiện dựa vào một ngân hàng chính, nhưng ngân hàng này có thể rút khỏi các chương trình liên quan đến fintech và tài sản số, hoặc ngừng một số tuyến thanh toán do thay đổi quy định, thay đổi ban lãnh đạo hay siết rà soát tuân thủ. Các tiền lệ từng được nhắc tới gồm việc Silvergate thu hẹp hoạt động, Signature Bank bị đặt vào diện quản lý sau khi phá sản, cùng những “thư yêu cầu dừng” của Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ (FDIC) mà Coinbase có được thông qua yêu cầu công bố thông tin.

Đến tháng 3/2026, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) tiếp tục gửi thư cảnh báo chính thức tới PayPal, Stripe, Visa và Mastercard liên quan đến thực hành “debanking”. Diễn biến này nối tiếp các động thái ở cấp liên bang sau sắc lệnh hành pháp về debanking mà Tổng thống Mỹ Donald Trump ký vào tháng 8/2025. Với những doanh nghiệp chỉ có một đối tác ngân hàng, việc bị cắt quan hệ có thể khiến hoạt động vận hành đình trệ. Vì vậy, nhu cầu kết nối với nhiều ngân hàng được quản lý và đa dạng hóa mạng thanh toán ngày càng trở nên quan trọng.

Khung pháp lý cũng đang dịch chuyển theo hướng siết chặt hơn mối liên kết với ngân hàng. Đạo luật Genius, được ký vào tháng 7/2025, áp dụng các yêu cầu về dự trữ, công bố thông tin và giấy phép ở cấp độ gần với chuẩn ngân hàng đối với hoạt động phát hành stablecoin tuân thủ quy định. Ngay cả khi cho phép tổ chức phi ngân hàng phát hành stablecoin, vai trò của ngân hàng đối tác và phần dự trữ được lưu ký tại ngân hàng vẫn sẽ ngày càng quan trọng khi giao dịch mở rộng lên quy mô lớn.

Khảo sát của EY-Parthenon cho thấy 13% tổ chức tài chính và doanh nghiệp đã sử dụng stablecoin, trong khi 80% doanh nghiệp chưa dùng hiện vẫn đang tích cực cân nhắc triển khai. Khi nhu cầu tăng lên, nguồn cung hạ tầng cấp tổ chức có quản lý và đủ mức độ tin cậy cho doanh nghiệp lại trở thành điểm nghẽn mới.

Các doanh nghiệp lớn vì thế cũng tăng cường gắn kết với hệ thống ngân hàng. Stripe đã mua Bridge, một nền tảng lấy kết nối ngân hàng làm trọng tâm, với giá 1,1 tỷ USD. Citi đang đẩy mạnh mảng lưu ký tài sản số, còn Standard Chartered thử nghiệm thanh toán bù trừ stablecoin tại Singapore. Theo giới phân tích, khi muốn mở rộng giao dịch ở quy mô tổ chức, các doanh nghiệp cuối cùng sẽ hội tụ về mô hình tích hợp với hạ tầng ngân hàng.

Tính đến cuối năm 2025, giá trị thanh toán stablecoin giữa các doanh nghiệp tính theo năm đạt khoảng 226 tỷ USD, tăng 733% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đà tăng này chủ yếu tập trung ở các công ty đã sớm xây dựng được kết nối ngân hàng, mạng thanh toán nội địa và hạ tầng ngoại hối. Những lợi thế như quyết toán nhanh, khả năng lập trình, thanh toán 24/7 và giảm ma sát từ ngân hàng trung gian chỉ có thể phát huy đầy đủ trong thị trường tổ chức khi phía sau là một nền tảng ngân hàng đủ mạnh.

Bernardo Brites, đồng sáng lập kiêm CEO của Trace Finance, nhận định hạ tầng thanh toán bền vững ở quy mô doanh nghiệp không phải là mô hình tách khỏi ngân hàng, mà là mô hình được xây dựng trên kết nối với nhiều ngân hàng.